Wat is de Wet DBA?
De Wet DBA, voluit: Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties, regelt wanneer iemand als echte zelfstandige mag werken en wanneer er feitelijk sprake is van een arbeidsrelatie die als dienstverband belast moet worden.
De kern van de wet: als een opdrachtgever en een freelancer werken op een manier die lijkt op een gewone arbeidsrelatie (vaste werktijden, gezagsverhouding, persoonlijke arbeid), is er mogelijk sprake van een verkapt dienstverband. De Belastingdienst kan dan naheffingen opleggen, niet aan de freelancer, maar aan de opdrachtgever.
De wet bestaat al langer, maar jarenlang werd er niet actief op gehandhaafd. Dat veranderde per januari 2025.
Wat veranderde er in 2025?
Tot 2025 gold een gedoogbeleid: de Belastingdienst handhaafde de Wet DBA vrijwel niet, behalve bij kwaadwillenden. Per 1 januari 2025 is dat gedoogbeleid officieel beëindigd.
De gevolgen zijn direct zichtbaar in de markt:
Opdrachtgevers bij de overheid en grote corporates durven freelancers niet meer direct in te huren zonder zekerheid over de arbeidsrelatie. Het juridische en financiële risico ligt bij hen.
Het aantal ZZP'ers in ICT-beroepen daalde in 2025 aantoonbaar. Volgens CBS-cijfers uit 2026 nam het totaal aantal zelfstandigen af met 62.000, waarbij ICT-beroepen het hardst werden geraakt.
De vraag naar verloning via gecertificeerde tussenpartijen steeg sterk. Professionals die flexibel willen blijven werken zoeken een constructie die compliant is én hun vrijheid behoudt.
Wat betekent dit voor jou als developer, designer of data-analist?
Als digitale professional merk je de gevolgen van de DBA-handhaving op meerdere manieren.
Toegang tot opdrachten verandert. Overheden werken via het DAS en MSP-constructies die alleen openstaan voor gecertificeerde leveranciers. Als individuele ZZP'er kun je niet meer direct reageren op een groot deel van de publieke inhuurmarkt.
Bestaande relaties komen onder druk. Opdrachtgevers die je al jaren als freelancer inhuurden, vragen nu om een andere constructie. Niet omdat ze minder tevreden zijn, maar omdat ze het juridische risico niet willen dragen.
Tarieven staan niet per se onder druk. De vraag naar digitaal talent is onveranderd hoog. Wat verandert is hoe de contractvorm eruitziet, niet de waarde van je werk.
Welke opties heb je als digitale freelancer vanaf 2025?
Je hebt grofweg drie opties.
Optie 1: Volledig ZZP blijven. Dit kan nog steeds, maar is lastiger bij overheden en grote corporates. Je bent zelf verantwoordelijk voor het aantonen dat je opdracht voldoet aan de DBA-criteria. Het risico ligt bij de opdrachtgever, wat sommigen afschrikt.
Optie 2: In vaste dienst gaan bij een detacheerder. Dit geeft zekerheid, maar ten koste van vrijheid. Je bepaalt niet zelf je opdrachten, je tarief is niet transparant en je houdt 60 tot 75% van het factuurtarief over.
Optie 3: Verloning via een gecertificeerde uitzendorganisatie. Dit is de constructie die de meeste flexibiliteit combineert met juridische zekerheid. Je kiest zelf je opdracht en tarief, WorkNew treedt op als formele werkgever, en je houdt 85% van je tarief. Alle compliance (SNA, DAS-toegang, verloning) is geregeld.